W dniu 9 kwietnia 2026 roku na Wydziale Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Białymstoku odbył się wykład otwarty pt. „Powrót do natury: metoda puszczańska w skautingu”, zorganizowany z inicjatywy mgr Agnieszki Gronostajskiej, dra Łukasza Kalisza oraz członków Akademickiego Koła KSM przy UwB. Spotkanie poświęcone było harcerstwu jako kompleksowej metodzie wychowawczej oraz roli natury w rozwoju i kształtowaniu charakteru młodych ludzi.

Prelegentem wydarzenia był Tomasz Kruszewski – pedagog, wychowawca, założyciel pracowni STEAM, a także instruktor harcerski i podharcmistrz SHK „Zawisza” FSE – Skauci Europy. Wykład miał charakter edukacyjno-refleksyjny i skierowany był zarówno do osób związanych ze skautingiem, jak i wszystkich zainteresowanych alternatywnymi formami wychowania oraz rozwoju osobistego.

Na początku spotkania przedstawiono podstawowe założenia harcerstwa jako spójnego systemu wychowawczego, który wykracza poza aktywności terenowe czy naukę technik survivalowych. Podkreślono, że skauting jest stylem życia opartym na odpowiedzialności, współpracy, samodzielności i pracy we wspólnocie.

W dalszej części wykładu omówiono genezę ruchu skautowego, zapoczątkowanego przez Roberta Baden-Powella, zwracając uwagę na znaczenie pierwszego obozu na wyspie Brownsea oraz publikacji „Skauting dla chłopców”. Przedstawiono także rolę Andrzeja Małkowskiego w rozwoju skautingu na ziemiach polskich.

Istotnym elementem spotkania było omówienie systemu zastępowego jako fundamentu wychowania harcerskiego. Wskazano, że małe grupy rówieśnicze tworzą przestrzeń sprzyjającą budowaniu odpowiedzialności, zaufania, współpracy i kompetencji przywódczych.

Centralnym punktem wykładu była metoda puszczańska, ukazana jako jeden z najważniejszych elementów wychowania harcerskiego. Prelegent podkreślił, że natura stanowi naturalne środowisko rozwoju młodego człowieka, wspierając kształtowanie samodzielności, odporności psychicznej oraz ciekawości świata. Omówiono również praktyczne aspekty tej metody, takie jak pionierka, posługiwanie się narzędziami czy rozwijanie zaradności życiowej.

W trakcie spotkania zwrócono także uwagę na rolę relacji międzyludzkich w harcerstwie. Podkreślono znaczenie przyjaźni, honoru, odpowiedzialności i wzajemnego zaufania jako wartości budujących trwałe więzi oraz tożsamość młodych ludzi.

Na zakończenie zaakcentowano, że celem harcerstwa jest wychowanie osób świadomych, samodzielnych i odpowiedzialnych, zdolnych do podejmowania decyzji oraz życia zgodnego z własnymi wartościami. Skauting został przedstawiony jako wartościowa alternatywa wobec współczesnego stylu życia zdominowanego przez technologię, oferująca rozwój poprzez działanie, doświadczenie i kontakt z naturą.

Wykład spotkał się z dużym zainteresowaniem uczestników i stał się inspiracją do refleksji nad znaczeniem natury, wspólnoty oraz wychowania opartego na wartościach we współczesnym świecie.